راه وحدت

دانشگاه تافتس ماساچوست آمریکا روز دوم و سوم جولای (11 و 12 تیرماه سال جاری) میزبان کنفرانسی است با این موضوع "آیا دیپلماسی آب قادر است آینده جدیدی را برای دریاچه ارومیه رقم بزند؟".

این کنفرانس به میزبانی دانشگاه تافتس آمریکا و با حمایت کلوب آب دانشگاه ام آی تی، موسسه تحقیقات مهندسی آب دانشگاه تربیت مدرس، ستاد احیای دریاچه ارومیه، دانشگاه تبریز، برنامه عمران ملل متحد و سازمان زمین شناسی ایران برگزار می شود. در این نشست کارشناسانی از ایران و دانشگاههای آمریکا به بحث و تبادل نظر پیرامون مباحثی از جمله حقایق دیپلماسی آب خواهند پرداخت تا راهکارهای احیای دریاچه ارومیه را بازنگری کنند. 

پورتال خبری دانشگاه تافتس آمریکا با انتشار این خبر می افزاید: دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه داخلی ایران و دومین دریاچه آب شور جهان، یکی از ارزشمندترین اکوسیستم های آبی کشور ایران است. این دریاچه به دلیل رشد جمعیت، افزایش مصرف آب و تغییر اقلیم در سالهای اخیر با کاهش چشمگیری در میزان سطح آب مواجه شده است به طوریکه در طول سه دهه گذشته جمعیت حوضه آبریزدریاچه تا سه برابر و مساحت زمین های کشاورزی که از منابع آب حوضه تغذیه می شوند تا چهار برابر افزایش یافته است.

این گزارش در ادامه می افزاید: مشکل اساسی این است که طیف وسیعی از بهره برداران همچنان در حال برداشت آب حوضه هستند و میزان برداشت آب در سالهای اخیر بیش از حد معمول بوده است. علاوه بر این خشکسالی های اخیررا نیز باید به عنوان یکی دیگر از عوامل کاهش سطح آب دریاچه و بحرانی شدن وضعیت موجود مد نظر قرار داد. با این حال چندین سازمان در سطح ملی و محلی از جمله گروههای غیر دولتی و دولتی متعددی برای احیای دریاچه و بازگشت آن به وضع سابق و افزایش سطح آب و پایین آوردن میزان شوری در تلاش هستند. اما به نظر می رسد هیچ اجماع و اتفاق نظری بین ذینفعان برای انجام مداخلات پایدار به منظور بهبود شرایط دریاچه وجود ندارد.

به اعتقاد کارشناسان این دانشگاه، راه حل موثر برای غلبه بر بحران آب دریاچه ارومیه ، بازنگری در چگونگی مدیریت و تخصیص آب از سوی تصمیم سازان است به نحوی که بتوانند سیاست های تازه و درستی را مبتنی بر مولفه های علمی و با تکیه بر مشارکت فعال مردم در مدیریت آب اتخاذ کنند و مشخص شود اساسا چه کسی در مورد ارومیه تصمیم می  گیرد و چه کسی یا دستگاهی تخصیص آب را بر عهده دارد؟

چارچوب دیپلماسی آب (WDF)،به عنوان یک جایگزین مناسب متکی بر تکنولوژی و دانش سنتی از سوی دو تن از اساتید دانشگاه تافتس ارائه شده است. دیپلماسی آبمی تواند با بررسی چالش های آب، راه حل های پایدار و موثری برای رفع مشکلات و کاهش رقابت بر سر آب و عقد توافقات جدید در آینده پیش رو بگذارد. از این رو با تمرکز بر این محورها برنامه دیپلماسی آب دانشگاه تافتس آمریکا روزهای 11 و 12 تیرماه سال جاری میزبان نشستی است که شرکت کنندگان آن را مدعوینی از ایران و دانشگاه MIT تشکیل می دهند تا به این سئولات کلیدی پاسخ دهند:

برنامه فعلی آب ایران چیست ؟ و آیا این برنامه اجرایی می شود و اگر نه، چه چارچوب های جدیدی نیاز است؟

چه معیارهایی برای اندازه گیری موفقیت ها استفاده می شود؟

تنگناهای موجود در تخصیص آب دریاچه ارومیه چیست؟

با توجه به تضادها و نیازها و رقابت های موجود چطور می توان آب را مجدد به دریاچه تخصیص داد؟

کارشناسان معتقدند یکی دیگر از راهکارهای اساسی برای حل چالش های آب و فهم مسائل مرتبط با مشکلات دریاچه ارومیه، طراحی شبکه آب است. مشخص است که شبکه و شناسایی گره ها، اولین گام لازم برای تدوین استراتژی های لازم جهت انجام اقدامات عملی است.

گفتنی است در پایان این نشست گزارشی از اقدامات فنی صورت گرفته برای احیای دریاچه ارومیه ارائه و مورد بحث قرار خواهد گرفت.